Hod po rubu

PORTRET GLUMCA: JOAQUIN PHOENIX

Ako su egzo­tič­ne okol­nos­ti rođe­nja i dje­tinj­stva pre­du­vjet da bi čovjek bio auten­ti­čan umjet­nik, onda je ame­rič­ki film­ski glu­mac Joaquin Phoenix imao vrhun­ske pre­dis­po­zi­ci­je za ose­buj­nu karijeru.

Njegovi rodi­te­lji bili su misi­ona­ri u Južnoj Americi, gdje je i rođen, a osim nje­ga ima­li su još četve­ro dje­ce egzo­tič­nih ime­na (River, Rain, Liberty i Summer). Nakon što se obi­telj vra­ti­la u SAD, rodi­te­lji su poku­ša­li dje­cu uba­ci­ti u svi­jet zaba­ve, pri čemu je naj­vi­še uspje­ha imao Joaquinov sta­ri­ji brat River, koji je 1993. pre­mi­nuo nakon pre­do­zi­ra­nja na nje­go­vim ruka­ma. Bratova tra­gič­na smrt toli­ko ga je potres­la da je raz­miš­ljao u pre­ki­du kari­je­re, iako nje­go­ve dota­daš­nje tinej­džer­ske ulo­ge nisu naj­av­lji­va­le budu­ću glu­mač­ku veli­či­nu, ali je neko­li­ko godi­na kas­ni­je ipak pris­tao glu­mi­ti tinej­dže­ra koje­ga bes­kru­pu­loz­na novi­nar­ka (Nicole Kidman) nago­va­ra da ubi­je nje­zi­nog supru­ga u fil­mu „Žena za koju se umi­re“ (reda­telj Gus Van Sant). Film je skre­nuo pozor­nost na nje­go­ve glu­mač­ke spo­sob­nos­ti, iako mu je širu popu­lar­nost doni­je­la tek ulo­ga mani­ja­kal­nog cara Komoda u Scottovom „Gladijatoru“. Phoenix je bri­lji­rao u ulo­zi pod­log i dija­bo­lič­nog vla­da­ra, koji bez griž­nje savjes­ti ubi­je oca da bi se doče­pao pri­jes­to­lja, a za tu je ulo­gu čak naba­cio pre­ko­mjer­ne kilo­gra­me da bi tje­les­no bio što uvjerljiviji.

Najupečatljivije glu­mač­ke inter­pre­ta­ci­je ipak ostva­ru­je u surad­nji s reda­te­ljem Jamesom Grayjem, u čijim kri­mi­na­lis­tič­kim dra­ma­ma „The Yards“ i „Braća po krvi“ sura­đu­je s odlič­nim glum­cem Markom Wahlbergom te nadah­nu­to kre­ira liko­ve čija moral­na nače­la ipak nad­v­la­da­va­ju suro­ve uvje­te polu­svi­je­ta kojim se kre­ću. U novi­joj Grayjevoj dra­mi „Ljubavnici“ (2008) bri­ljant­no glu­mi sen­zi­bil­nog nju­jor­škog mla­di­ća raza­pe­tog izme­đu dvi­je pot­pu­no raz­li­či­te žene, budu­ći da mu naj­bo­lje odgo­va­ra­ju upra­vo ulo­ge ranji­vih liko­va koji se ne ustru­ča­va­ju poka­za­ti svo­je emo­ci­je, iako se nala­ze u kraj­nje neprik­lad­nim i suro­vim život­nim okol­nos­ti­ma. Tome u pri­log ide i sjaj­na inter­pre­ta­ci­ja ame­rič­ke glaz­be­ne legen­de Johnnyja Casha u biograf­skom fil­mu „Hod po rubu“.

Prije neko­li­ko godi­na Phoenix je donio izne­nad­nu odlu­ku o napu­šta­nju glu­me i posve­ći­va­nju glaz­be­noj kari­je­ri, čime se bavi doku­men­ta­rac „Još sam tu: Izgubljene godi­ne Joaquina Phoenixa“ (reda­telj Casey Affleck), iako gle­da­ju­ći nje­go­ve nez­grap­ne poku­ša­je da pos­ta­ne hip-hop zvi­jez­da i poni­že­nja koji­ma se izvr­ga­va pred poz­na­tim pro­du­cen­ti­ma, čovje­ku nije jas­no jesu li ti pos­tup­ci dois­ta iskre­ni ili je sve to ispla­ni­ra­no samo da bi se dodat­no pri­vuk­lo paž­nju jav­nos­ti. Phoenixovi obo­ža­va­te­lji ipak mogu odah­nu­ti, budu­ći da se vra­tio film­skoj glu­mi u veli­kom sti­lu, barem ako je sudi­ti po nje­go­vim sjaj­nim povrat­nič­kim nas­tu­pi­ma u fil­mo­vi­ma „Master“ (Paul Thomas Anderson), „Ona“ (Spike Jonze) i recent­noj Grayjevoj „Imigrantici“. Doista nema raz­lo­ga da Joaquin Phoenix i ubu­du­će pose­že za mar­ke­tin­škim tri­ko­vi­ma. Barem dok glu­mač­kom pozi­vu pris­tu­pa tako beskom­pro­mis­no i stras­tve­no kao što je junak fil­ma „Hod po rubu“ pris­tu­pao glazbi.

Elvis Lenić