Ženski Lawrence od Arabije

KINO: KRALJICA PUSTINJE, reda­te­lja Wernera Herzoga

Veliki nje­mač­ki reda­telj Werner Herzog tije­kom cije­le kari­je­re temat­ski je opsjed­nut eks­cen­trič­nim poje­din­ci­ma i nji­ho­vim odno­si­ma pre­ma pri­ro­di i druš­tvu koje ih okružuje.

Stoga ne čudi da je upra­vo on reži­rao film­sku biogra­fi­ju Gertrude Bell, samo­svoj­ne engle­ske aris­to­krat­ki­nje, spi­sa­te­lji­ce i pus­to­lov­ke, koja je počet­kom proš­log sto­lje­ća odi­gra­la zna­čaj­nu kul­tu­ro­lo­šku i poli­tič­ku ulo­gu na podru­čju Bliskog isto­ka, poput žen­skog Lawrencea od Arabije. Herzog pra­ti mla­du Gertrude (Nicole Kidman) koja odla­zi u bri­tan­sku amba­sa­du u Teheranu, gdje pro­živ­lja­va veli­ku lju­bav s tra­gič­nim zavr­šet­kom i nakon toga se pot­pu­no okre­će svo­joj život­noj misi­ji pro­uča­va­nja i upoz­na­va­nja arap­skih ple­me­na. Iako u tim poku­ša­ji­ma naila­zi na broj­ne pre­pre­ke, nje­zi­na izrav­nost i samo­svoj­nost uspi­je­va­ju joj osi­gu­ra­ti nak­lo­nost čak i gla­ve­ši­na patri­jar­hal­nih ple­men­skih zajednica.

Riječ je o solid­no izve­de­noj kos­ti­mi­ra­noj biograf­skoj melo­dra­mi, s nagla­skom na emo­ci­onal­nom živo­tu odluč­ne juna­ki­nje u domi­nant­no muškom svi­je­tu, ali ne znam koji bi gle­da­telj pogo­dio da je film reži­rao Werner Herzog, a da nije od rani­je upoz­nat s tom činje­ni­com. Herzogove suštin­ske svje­to­na­zor­ne pre­oku­pa­ci­je, spo­me­nu­te na počet­ku tek­s­ta, ovdje se samo povre­me­no navo­de u mono­lo­zi­ma glav­ne juna­ki­nje, ali taj ispe­gla­ni i pri­lič­no bez­lič­ni vizu­al­ni stil nema veze s onim kako je Herzog pro­ma­trao svi­jet u svo­jim naj­us­pje­li­jim djelima.

„Kraljica pus­ti­nje“ samo pot­vr­đu­je tezu da Herzog pos­ljed­njih deset­lje­ća nije u sta­nju reži­ra­ti epo­ha­lan i umjet­nič­ki sna­žan igra­ni film. Srećom, s nje­go­vim doku­men­tar­ci­ma to nije slu­čaj. Dovoljno je da se pod­sje­ti­mo bri­ljant­nih dje­la kao što su „Grizzly Man“ ili „Cave of Forgotten Dreams“.

Elvis Lenić