Kinoteka Bijenala industrijske umjetnosti – „Johannes Vermeer van Delft“

Program CINETECA – pro­jek­ci­je fil­mo­va o veli­kim svjet­skim umjet­ni­ci­ma nas­tav­lja s radom u petak 17. lip­nja u 17 sati, u Polivalentnoj dvo­ra­ni Gradske knjiž­ni­ce Labin gdje će biti pri­ka­zan film o Johannesu Vermeeru van Delftu.

Johannes Vermeer van Delft ili Jan Vermeer ili Johannes van der Meer (Delft, 31.10.1632. – Delft, 15.12.1675.) sma­tra se jed­nim od naj­bo­ljih nizo­zem­skih sli­ka­ra koji se spe­ci­ja­li­zi­rao za inte­ri­je­re doma­ćin­ske atmo­sfe­re obič­nog gra­đan­skog živo­ta. Cijela jed­na epo­ha 17. st. u Nizozemskoj osta­la je vjer­no pri­ka­za­na u nje­go­vim sli­ka­ma. Vermeer je sli­kao pro­zir­nim boja­ma nano­se­ći boju na plat­no u mno­gim slo­je­vi­ma, teh­ni­kom koja se nazi­va poin­til­lé. Neki čak pret­pos­tav­lja­ju da je u svom minu­ci­oz­nom pre­pi­si­va­nju stvar­nos­ti koris­tio i came­ru obs­cu­ru. Neki svje­tlos­ni i per­s­pek­tiv­ni efek­ti su se mogli dobi­ti samo upo­ra­bom odre­đe­nih leća.

Nijedan umjet­nik 17. st. nije, poput nje­ga, tako lako­mo i slo­bod­no koris­tio naj­skup­lji pig­ment tog vre­me­na – lapis lazu­li, pri­rod­ni ultra­ma­rin. Koristio ju je i u pred­me­ti­ma koji nisu nuž­no mora­li biti pla­vi, kao žen­ske suk­nje ili tra­ka na gla­vi “Djevojke sa biser­nom nauš­ni­com”, pa čak i pod­s­li­ka­va­nje sje­na kao na nje­go­voj “Glazbenoj lek­ci­ji” i “Čaša vina”. Preko sje­na tam­nog ultra­ma­ri­na znao je sla­ga­ti slo­je­ve toplih boja crve­ne i oke­ra koje su se reflek­ti­ra­le na zido­vi­ma stva­ra­ju­ći dojam da su ugri­ja­ni toplim svje­tlom. To je vje­ro­jat­no ins­pi­ri­ra­no Leonardovim zapa­ža­nji­ma da je povr­ši­na sva­kog pred­me­ta obo­je­na bojom pred­me­ta koji se reflek­ti­ra na njoj. Što bi zna­či­lo da pred­met nije nika­da obo­jen samo jed­nom, nje­go­vom izvor­nom bojom.

Likovi nje­go­vih sli­ka pru­ža­ju pre­sjek druš­tve­nih odno­sa u nizo­zem­skoj tog doba. Od obič­ne mlje­ka­ri­ce, do luk­suz­nih i taštih zva­nič­ni­ka i trgo­va­ca u svo­jim ugod­nim kuća­ma. Suptilne vjer­ske i znans­tve­ne kono­ta­ci­je se mogu pro­na­ći u mno­gim nje­go­vim djelima.

Za Vermeera je zna­čaj­na činje­ni­ca da je za vri­je­me svo­je kari­je­re nas­li­kao vrlo malo sli­ka. Njegove sli­ke su, sto­ga, danas vrlo sku­po­cje­ne, ne samo zato što dois­ta jesu remek-dje­la, nego i zato što su vrlo rijet­ke. Naime, sa sigur­noš­ću se danas može utvr­di­ti nje­go­vo autor­stvo za samo 34 sli­ke. Vermeer je vje­ro­jat­no jedan od naj­fal­si­fi­ci­ra­ni­jih sli­ka­ra u povijesti.

Izvor

• Johannes Vermeer van Delft
• Kinoteka Bijenala industrijske umjetnosti