Umjetnička rezidencija Kuberton

U novi­grad­skoj gale­ri­ji Rigo, u surad­nji s beč­kom Galerijom Krinzinger u čet­vr­tak 24. kolo­vo­za otvo­re­na je izlož­ba rado­va nas­ta­lih u sklo­pu kolo­ni­je Umjetničke rezi­den­ci­je Kuberton  (skraćeno:“AiR – Artist in Residence”), a može se posje­ti­ti do 17. ruj­na. Ravnateljica muze­ja dr.sc. Jerica Ziherl pred­sta­vi­la je ovaj pro­jekt, a idej­na začet­ni­ca i ute­me­lji­te­lji­ca rezi­den­ci­je Ursula Krinzinger opi­sa­la je rado­ve oda­bra­ne da se pred­sta­ve na ovoj izložbi.

Priča o rezi­den­ci­ji Kuberton zapo­či­nje 1975. godi­ne, dru­že­njem Ursule i  svjet­ski poz­na­te umjet­ni­ce i per­for­mer­ke Marine Abramović koja je ima­la kuću u Grožnjanu. Prilikom prvog posje­ta, rezi­den­ci­ja je ima­la sna­žan emo­tiv­ni uti­sak na njih dvi­je, te ju je Ursula sa malo, odnos­no sko­ro bez nova­ca poče­la obnav­lja­ti i uz podr­šku dru­gih umjet­ni­ka i pri­ja­te­lja odr­ža­va­ti radi­oni­ce kon­cep­tu­al­nog tipa. Rad rezi­den­ci­je Kuberton je podr­žan od stra­ne Muzeja Lapidarium, te se suk­lad­no nji­ho­vom dogo­vo­ru naj­češ­će oda­bi­re dvo­je hrvat­skih i dvo­je aus­trij­skih mla­dih umjet­ni­ka koji nakon 15 – 21 dana borav­ka i rada u rezi­den­ci­ji pred­stav­lja­ju svo­ja dje­la. Nastali se rado­vi izla­žu u Novigradu i Beču. Jerica Ziherl isti­če da je umjet­nič­ka rezi­den­ci­ja Kuberton prva u Istri koja je zapo­če­la s prak­som umjet­nič­kih rezi­den­ci­ja suvre­me­nih umjet­ni­ka mla­đe i sred­nje gene­ra­ci­je s ciljem raz­mje­ne te surad­nje s među­na­rod­nim gale­rij­sko-muzej­skim usta­no­va­ma i pro­gra­mi­ma po nače­lu reciprociteta.“Takav vid umjet­nič­ke i kul­tur­ne raz­mje­ne vidi­mo kao jedan od naj­bo­ljih nači­na kul­tur­ne surad­nje, kon­tek­s­tu­ali­za­ci­je umjet­nič­ke pro­duk­ci­je kako u lokal­nom, regi­onal­nom tako i naci­onal­nom okru­že­nju. Vrijedi istak­nu­ti kako se kon­ti­nu­ite­tom Umjetničke rezi­den­ci­je Kuberton popu­nju­je i zbir­ka Galerije Rigo s obzi­rom da jedan rad od sva­kog umjet­ni­ka osta­je Muzeju Lapidarium za muzej­ski fudus.  “AiR Kuberton” je ujed­no i refe­rent­na toč­ka za pro­mo­ci­ju hrvat­skih umjet­ni­ka te nji­ho­vog ula­ska na glo­bal­no umjet­nič­ko trži­šte.” Ove godi­ne pred­stav­lje­no je pet mla­dih umjet­ni­ka od kojih su na otvo­re­nju pri­sus­tvo­va­li Jelena Bando, Davor Sanvincenti, te Linus Riepler, dok aus­trij­ski umjet­ni­ci Markusa Hanakam i Roswita Schuller koji su se pred­sta­vi­li zajed­nič­kim radom nisu bili pri­sut­ni na otvorenju.

Jelena Bando pri­ka­zu­je nas­ta­vak ili dovr­še­tak pret­hod­nog cik­lu­sa pod nazi­vom “Pravi pros­tor” jed­nom sli­kom na plat­nu veli­kog for­ma­ta, te 6 manjih sli­ka na papi­ru. Slikarica je svoj rad koji se zove “Prekrivena pri­ro­da” pri­bli­ži­la tra­di­ci­ji kon­cep­tu­al­ne umjet­nos­ti koja se štu­je u gru­pi koju pre­dvo­di Ursula Krinzinger, a dje­la od podvo­je­ne tema­ti­ke kak­vu su zas­tu­pa­la u pret­hod­nom cik­lu­su pre­ras­ta­ju u zre­li­ji i jedins­tve­ni­ji oblik, pri­ka­zu­ju­ći isti­nu pej­za­ža, ali napu­šta­ju­ći laga­no nje­go­vu figu­ru. “Tri tjed­na borav­ka u Kubertonu, nje­gov ambi­jent i pri­ro­da, osta­vi­li su sna­žan uti­sak na stva­ra­lač­ku vizi­ju umjet­ni­ce Jelene Bando. Iz tog vre­me­na pro­ve­de­nog u Istri, u sje­ća­nju umjet­ni­ce saču­va­ni su broj­ni pri­ka­zi i sli­ke čine­ći memo­ri­ju koja s vre­me­nom bli­je­di. Pohranjene infor­ma­ci­je koje um pro­ce­som zabo­ra­va pro­pu­šta pri­zva­ti ostav­lja­ju pros­tor za umjet­nič­ki pro­ces. Umjetnica zapam­će­ne vizu­ale kom­bi­ni­ra sa zabo­rav­lje­nim, te taj pros­tor zabo­ra­va pre­kri­va praz­nim plo­ha­ma koje pro­ma­tra­ču osi­gu­ra­va­ju moguć­nost samos­tal­ne nado­grad­nje. Time nas­ta­je seri­ja koja negi­ra memo­ri­ra­ne vizu­ale pri­ro­de. Nestajanje pri­ro­de u sje­ća­nju Jelene Bando s jed­ne stra­ne nagla­ša­va neis­cr­p­nu moguć­nost stva­ra­nja novih ele­me­na­ta koji čine pri­ro­du nje­nog stva­ra­nja, dok s dru­ge stra­ne sim­bo­li­zi­ra gub­lje­nje pri­ro­de kao dio suvre­me­ne stvar­nos­ti.” nagla­ša­va rav­na­te­lji­ca muzeja.

Davor Sanvincenti seri­ji od šest pola­ro­id­nih sli­ka od kojih veći­na pri­ka­zu­je ele­men­tar­ne nepo­go­de, doda­je sni­mak na plat­nu nevre­me­na u zoni Kuberton. Prema rije­či­ma auto­ra, pred­stav­lje­ni rado­vi nazva­ni “Mjesta koja ćemo disa­ti” pred­stav­lja­ju tek poče­tak dugo­roč­nog pro­jek­ta, pa se ono što je izlo­že­no može samo po sebi pro­ma­tra­ti, upam­ti­ti u išče­ki­va­nju nas­tav­ka, ili zamis­li­ti kons­truk­ci­ju u koju će se pri­lo­že­ni ele­men­ti sto­pi­ti. Jerica Ziherl kaže: “Projekt “Mjesta koja ćemo disa­ti” zamiš­ljen je u začet­ku kao seri­ja sli­ka (pola­ro­ida), ima­gi­nar­nih, nepos­to­je­ćih mjes­ta koja su nas­ta­la usli­jed eko­lo­ških katas­tro­fa. Mjesta bez gra­do­va, gra­do­vi bez lju­di. To su svo­je­vr­s­ne bilje­ške o buduć­nos­ti. Tehnika je digi­tal­ni kolaž nak­nad­no sni­man pola­ro­idom, stva­ra­nje nemo­gu­će situ­aci­je, spa­ja­nje real­nih mjes­ta sa mjes­ti­ma pri­rod­nih katas­tro­fa. Ovi su pola­ro­idi tek ski­ce za poče­tak cije­log pro­jek­ta (do 40 sli­ka) koji bi u svo­jem razvo­ju dohva­tio i 16mm film, u for­mi teku­će foto­gra­fi­je. “Mjesta koja ćemo disa­ti” pozi­va i iza­zi­va publi­ku da raz­miš­lja i pro­miš­lja o alter­na­tiv­nim nači­ni­ma gle­da­nja i akci­ja­ma veza­no na sta­nje odr­ži­vos­ti habitata.”

Linus Riepler je saku­pio i izlo­žio krho­ti­ne unu­tar­nje fasa­de ruše­vi­na u oko­li­ci rezi­den­ci­je, te izlo­žio nacr­te koji se mogu opi­sa­ti i kao teh­nič­ki crte­ži sa dodat­kom boje jed­ne zgra­de koju je zamis­lio za rezi­den­ci­ju, uz tro­di­men­zi­onal­nu kar­ton­sku make­tu te iste zgra­de. Autor se čvr­sto drži figu­ra­tiv­nog obli­ka umjet­nos­ti, žali za pro­pa­lim sta­ri­na­ma i nas­to­ji ispu­ni­ti praz­ni­ne svo­jim mla­de­nač­kim inte­lek­tom i sen­zi­bi­li­te­tom. Izložbu je nazvao “Ruševine”, a pred­stav­lja­ju rad koji je u tije­ku. Nakon izlož­be, rado­vi će biti izlo­že­ni kao ins­ta­la­ci­ja u pros­to­ru, te će na taj način posje­ti­te­lji­ma biti omo­gu­ćen „ula­zak“ u samu instalaciju.

Markus Hanakam i Roswita Schuller su pro­ve­li istra­ži­va­nje povi­jes­nih istar­skih grbo­va, osmis­li­li i izra­di­li sto­ti­nu COAT OF MIRACCLES- 100 WAPPEN koje izla­žu putem video ins­ta­la­ci­je. “Umjetnici su stvo­ri­li vlas­ti­ti heral­dič­ki sus­tav dopu­njen site-spe­ci­fic sim­bo­li­ma. Dvanaest kla­sič­nih grbo­va pre­ve­de­ni su na odgo­va­ra­ju­ći raču­nal­ni RGB modus.  Na taj način povi­jes­ni grb, naj­češ­će znak u obli­ku šti­ta, pos­ta­je suvre­me­ni baner koji pod­sje­ća na vre­me­na pros­la­ve, ritu­ala, koji u izlož­be­nom pros­to­ru osta­ju neodređeni.”

Ono što se zapra­vo ovom izlož­bom želi otkri­ti je što je zapra­vo umjet­nost, te što je toli­ko u njoj priv­lač­no i zaraz­no. Dvije su povjes­ni­čar­ke umjet­nos­ti, Jerica Ziherl i Ursula Krinzinger poku­ša­le oku­pi­ti mla­de auto­re sa željom da nas­ta­ve pri­ču rezi­den­ci­je Kuberton. Ona je, zapra­vo jedan od naj­svi­je­tli­jih obli­ka i naj­i­de­alis­tič­ni­ji pri­mjer kon­cep­tu­al­ne umjet­nos­ti u ovom zaba­če­nom dije­lu svi­je­ta, a pri­pa­da isklju­či­vo zane­se­nja­ci­ma. Zamislimo li da je figu­ra­tiv­na umjet­nost prev­la­da­va­la od nas­tan­ka likov­ne umjet­nos­ti, aps­trak­ci­ja i sve nje­ne deri­va­ci­je oko jed­nog sto­lje­ća, kon­cep­tu­al­nost je tre­ći sloj koji se otkri­va i kojeg se još mora istra­ži­ti i definirati.

• Davor Sanvincenti
• galerija Rigo
• Jelena Bando
• Jerica Ziherl
• Linus Riepler
• Markus Hanakam
• Roswita Schuller
• Umjetnička rezidencija Kuberton