Trodnevno otvorenje u Vodnjanu, Puli, Labinu, Raši i Rijeci

Trodnevnim raz­no­li­kim i pros­tor­no dis­per­zi­ra­nim pro­gra­mom pro­tek­log je viken­da zapo­če­lo 2. Bijenale indus­trij­ske umjet­nos­ti – Na leđi­ma palih divo­va, a potra­jat će do 28. lis­to­pa­da ove godi­ne. Bijenale je reali­zi­ra­no u suor­ga­ni­za­ci­ji Labin Art Expressa XXI s MMSU Rijeka i Arheološkim muze­jom Istre te u sklo­pu pro­jek­ta Rijeka Europska pri­jes­tol­ni­ca kul­tu­re 2020. Manifestaciju otvo­re­nja obi­lje­ži­le su broj­ne izlož­be, per­for­man­si, struč­na vod­stva rado­vi­ma i gra­do­vi­ma te zbor­sko pje­va­nje u pet istar­sko-kvar­ner­skih gra­do­va – Vodnjanu, Puli, Raši, Labinu i Rijeci. Program čine rado­vi dva­de­set i sedam umjet­ni­ka koje su oda­bra­le kus­to­si­ce zagre­bač­kog kolek­ti­va Što, kako i za koga/WHW kojeg čine Sabina Sabolović, Nataša Ilić, Ana Dević i Ivet Ćurin. Veliki broj rado­va čine pro­duk­ci­je rađe­ne poseb­no za Bijenale i u dos­lu­hu s lokal­nim tema­ma i feno­me­ni­ma, a zain­te­re­si­ra­noj kul­tur­noj jav­nos­ti su ih osob­no pred­sta­vi­li među­na­rod­ni i doma­ći umjet­ni­ci, umjet­ni­ce i kolektivi.

Program je zapo­čeo u Vodnjanskoj Apoteci – Centru za suvre­me­nu umjet­nost u čet­vr­tak 19. srp­nja otvo­re­njem izlož­be umjet­ni­ka Miljohn Ruperta i Ulrika Heltofta „Voynicheve bota­nič­ke stu­di­je“ o lokal­noj, istar­skoj bota­ni­ci. Otvorenje u Vodnjanu, kao i ona nared­nih dana u Puli, Raši, Labinu i Rijeci uve­li­ča­li su grad­ski čel­ni­ci, umjet­ni­ci – sudi­oni­ci Bijenala, nji­ho­ve broj­ne kole­ge te veli­ki broj zain­te­re­si­ra­nih lju­bi­te­lja umjet­nos­ti. Pulsko otvo­re­nje obi­lje­ži­lo je pred­stav­lja­nje monu­men­tal­ne ins­ta­la­ci­je kolum­bij­skog umjet­ni­ka Oscara Murilla izlo­že­ne na i u Augustovom hra­mu, „Institut za rekon­ci­li­ja­ci­ju“, intri­gant­na izlož­ba indij­ske umjet­ni­ce Rajkamal Kahlon „Draga Jugoslavijo, žao mi je što vas moram oba­vi­jes­ti­ti…“, te izlož­ba „Striga“ tur­ske umjet­ni­ce CANAN.

U raškom biv­šem, u poža­ru stra­da­lom kinu pred­stav­ljen je audio rad umjet­ni­ka Marka Tadića, nas­tao u surad­nji s glaz­be­ni­kom i umjet­ni­kom Mirom Manojlovićem, a samim rudar­skim gra­dom okup­lje­ni umjet­nič­ki svi­jet pro­veo je pred­sjed­nik udru­ge Istarski uglje­no­ko­pi Raša Mladen Bajramović. Labinski Narodni muzej pos­lu­žio je kao kuli­sa za rad umjet­ni­ce Božene Končić Badurine koja se bavi­la ostav­šti­nom istar­ske revo­lu­ci­onar­ke i pjes­ni­ki­nje Giuseppine Martinuzzi čije je nadah­nu­te govo­re u izlož­be­nom pros­to­ru KuC Lamparne pred publi­kom otvo­re­nja inter­pre­ti­ra­la glu­mi­ca riječ­kog kaza­li­šta Aleksandra Stojaković Olenjuk u sklo­pu per­for­man­sa „Jednakosti, brat­stvo, slo­bo­do: Gdje ste?“. Istovremeno, svo­je izved­be su ima­li kore­ograf i umjet­nik Matija Ferlin te zbor Praksa, a pred­sta­vi­li su se rado­vi doma­ćih i stra­nih umjet­ni­ka među koji­ma se isti­ču Phil Collins, Želimir Žilnik, Luiza Margan, Nikolay Oleynikov, Daniela Ortiz, Dan Perjovschi, Laure Prouvost, Zanny Begg i Elise McLeod te Nina Bunjevac.

Treći dan mani­fes­ta­ci­je otvo­re­nja zapo­čeo je u Rijeci, pred ula­zom u bro­do­gra­di­li­šte 3. maj, par­ti­ci­pa­tiv­nim per­for­man­som umjet­ni­ce Vlatke Horvat koja je s broj­nim dru­gim umjet­ni­ci­ma i Riječanima u sim­bo­lič­kom činu držanja/nepuštanja vri­jed­nih pred­me­ta pred kipom muškar­ca koji drži brod. Manifestacija je konač­no u pot­pu­nos­ti otvo­re­na za jav­nost grup­nom izlož­bom u Muzeju za moder­nu i suvre­me­nu umjet­nost gdje su se pred­sta­vi­li rado­vi umjet­ni­ka Siniše Ilića, Fokus gru­pe, Fokus gru­pa, Naeem Mohaiemen, Maryanta, Daniele Ortiz, Dana Perjovschia, Miljohn Ruperta, Selme Selman, kolek­ti­va Škart te Marka Tadića. Sve izlož­be bit će otvo­re­ne cije­lo tra­ja­nje Bijenala uz dodat­ni pro­gram koji će se objav­lji­va­ti u nared­nim mje­se­ci­ma te uz pro­gram­ski inten­ziv­ni­ji lis­to­pad, pos­ljed­nji mje­sec Bijenala.

Kustoski kon­cept ovo­go­diš­njeg bije­na­la upi­su­je se na poza­di­ni dugih povi­jes­nih tra­ja­nja i smje­na raz­li­či­tih epo­ha koje su obli­ko­va­le druš­tve­ni i kul­tur­ni pej­zaž regi­je: od grč­kog i rim­skog car­stva, vene­ci­jan­ske, aus­tro-ugar­ske, fran­cu­ske i tali­jan­ske vlas­ti, pa sve do povi­jes­ti soci­ja­liz­ma i recent­ne epo­he dugog raz­dob­lja tzv. tran­zi­ci­je. Naslov Na leđi­ma palih divo­va refe­ri­ra se na istar­ske legen­de i fol­k­lor­ne pre­da­je, među koji­ma je i poz­na­ta legen­da o pos­ljed­njem moto­vun­skom divu Velom Joži. Radovi su usi­dre­ni u pita­nji­ma veza­nim za obli­ko­va­nje suvre­me­nos­ti kroz prak­su umjet­nos­ti, te ispre­ple­te­ni s ‘regi­onal­nim’ poseb­nos­ti­ma: od rudar­ske proš­los­ti Labina, povi­jes­ti štraj­ko­va i rad­nič­kih pobu­na, napu­šta­nja eks­trak­tiv­nih izvo­ra ener­gi­je i razvo­ja eko­lo­ških pro­je­ka­ta, pre­ko antič­kih i anti­fa­šis­tič­kih spo­me­ni­ka, fašis­tič­ke arhi­tek­tu­re, posje­če­nih hras­to­va, do razvo­ja turiz­ma, egzo­du­sa i dein­dus­tri­ja­li­za­ci­je pos­ljed­njih deset­lje­ća, tole­ran­ci­je i koz­mo­po­li­tiz­ma. Naglašavajući tu ispre­ple­te­nost, pored rado­va umjet­ni­ka, Bijenale pred­stav­lja neke od lokal­nih spo­me­ni­ka i dru­ge tra­go­ve proš­lih vre­me­na, koji su jed­na­ko­vri­jed­ni dio izlož­be­nog postava.

Priredio B. V.

Fotografije B. VINCEK i arhi­va 2 Bijenala indus­trij­ske umjetnosti

• 2. Bijenale industrijske umjetnosti (IAB 2018)