Istarski umjetnici na izložbi “Hvatači snova” u zagrebačkom MSU‑u

U zagre­bač­kom Muzeju suvre­me­ne umjet­nos­ti, od pet­ka 30. lis­to­pa­da može se pogle­da­ti grup­na izlož­ba “Hvatači sno­va” na kojoj sudje­lu­ju i istar­ski umjet­ni­ci Elvis Berton i Darko Brajković. Iako je služ­be­no otvo­re­nje bilo zaka­za­no za 19 sati, neće se odr­ža­ti zbog epi­de­mi­olo­ških mjera.

Izložba obu­hva­ća pre­sjek suvre­me­ne umjet­nič­ke mar­gi­nal­ne – aut­saj­der­ske i art brut sce­ne iz Hrvatske i Srbije i prvi je takav pro­jekt i poče­tak razvo­ja surad­nje likov­ne mar­gi­nal­ne sce­ne zema­lja regi­je Balkana i istoč­ne Europe. Nastala je u surad­nji sa udru­že­njem Art Brut Serbia (ABS) koje se od svog osnut­ka 2014. godi­ne bavi  otkri­va­njem novih, “nevid­lji­vih” stva­ra­oca i tale­na­ta, te nji­ho­vim uklju­či­va­njem u druš­tve­ni i kul­tur­no-umjet­nič­ki život, navo­de iz zagre­bač­kog MSU‑a. Na izlož­bi je pred­stav­lje­no dva­de­set umjet­ni­ka iz Hrvatske i Srbije. Neki od njih već su poz­na­ti publi­ci, a neki izla­žu prvi put. Zajedničko im je da stva­ra­ju izvan usta­lje­nih umjet­nič­kih okvi­ra, da krše uvri­je­že­ne nor­me – kako u for­mi tako i u sadr­ža­ju, da čes­to nema­ju for­mal­no likov­no obra­zo­va­nje, ali zato ima­ju sna­žan poriv za izra­ža­va­njem. Njihova zapa­nju­ju­ća, čud­no­va­ta i mašto­vi­ta dje­la odvo­de nas u neke dru­ge svje­to­ve, pone­kad mrač­ne i fan­taz­ma­go­rič­ne. Radovi nas­ta­ju u raz­li­či­tim medi­ji­ma, od crte­ža i kola­ža do videa. Izložbom “Hvatači sno­va” želi­mo poka­za­ti raz­no­li­kost umjet­nič­kog izri­ča­ja mar­gi­nal­nih umjet­ni­ka i istak­nu­ti važ­nost nje­zi­nog pos­to­ja­nja na suvre­me­noj umjet­nič­koj sce­ni, isti­če kus­to­si­ca izlož­be Daniela Bilopavlović Bedenik.

Hrvatskih aut­saj­de­ra na izlož­bi je jeda­na­est: Krešimir Hlup, Božidar Štef Golub, Gojislav Kalapač Goja, Margareta Vidmar i Exos Lucius Ido, Simon Petkovich, Dubravko Sertić, Nenad Burcar, Darko Brajković, Petar Brajković, Elvis Berton i Ivan Švalj. Pazinski umjet­nik Elvis Berton nije nepoz­na­to ime na sce­ni, ali sada prvi put neke nje­go­ve rado­ve sagle­da­va­mo u kon­tek­s­tu out­si­der arta, navo­di kus­to­si­ca izlož­be. Berton na izlož­bi pred­stav­lja cije­li cik­lus „Beštije“ koji se sas­to­ji od šest sli­ka nas­ta­lih 2016. i 2017. godi­ne, a nje­go­va su reak­ci­ja na dege­ne­rič­no druš­tvo s pore­me­će­nim vri­jed­nos­ti­ma, te dvi­je sli­ke iz cik­lu­sa „Ptice“. Darko Brajković je 2013. u MSU izveo per­for­mans „Bit(i) skul­p­tu­ra“,  a ovo­ga puta izla­že rad iz 2017. koji se zove “Egzistencija gri­ze i pola­ko nas žva­če!”. Radi se o asem­bla­žu rado­va koji su kon­cep­tu­al­no bli­sko pove­za­ni, a bave se kri­ti­kom potro­šač­kog druš­tva gdje je pro­le­ta­ri­jat lišen perspektive.

Svi srp­ski umjet­ni­ci na izlož­bi čla­no­vi su Udruženja Art Brut Srbia koje je pri­je šest godi­na pokre­nuo Goran Stojčetović, i sam pri­pad­nik mar­gi­nal­ne sce­ne. Iz Udruženja ABS izla­žu: Jasna Damnjanović, Bojan Đorđević Omča, Marjan Đarmati, Katie Woznicki, Dragan Stanimirović, Danilo Spasović Denke, Joškin Šiljan, Radovan Popović i Goran Stojčetović.

Autsajderi koje upoz­na­je­mo na izlož­bi “Hvatači sno­va” rela­tiv­no rijet­ko ima­ju pri­li­ku izla­ga­ti, oso­bi­to na poziv, pa se sto­ga veći­nom sna­la­ze sami i dje­lu­ju na under­gro­und sce­ni. Istodobno pos­to­ji inte­res publi­ke za nji­ho­vom umjet­noš­ću i sto­ga je ova izlož­ba važ­na kako za same umjet­ni­ke, tako i za raz­no­vr­s­nost na umjet­nič­koj sce­ni opće­ni­to, navo­di kus­to­si­ca izlož­be Daniela Bilopavlović Bedenik. Izložba se može pogle­da­ti do 1. pro­sin­ca na 1. katu povre­me­nih izložbi.

Priredio B. V.

• Darko Brajković
• Elvis Berton
• Muzej suvremene umjetnosti