Uspjeli portret osebujne autorske osobnosti

21.03.2022.

Ne doga­đa se čes­to da se neki film pre­mi­jer­no pri­ka­že na jav­noj tele­vi­zi­ji samo neko­li­ko tje­da­na nakon što je pri­ka­zi­van u kini­ma, kao što je to slu­čaj s bri­tan­skim doku­men­tar­cem „Uhvatiti Lee Miller“ (reda­te­lji­ca Teresa Griffiths).

Riječ je o por­tre­tu isto­ime­ne ame­rič­ke foto­graf­ki­nje (1907 – 1977), koja se nakon kari­je­re mode­la umjet­nič­ki istak­nu­la i radom iza kame­re, a isto­dob­no je vodi­la vrlo uzbud­ljiv i neko­nven­ci­ona­lan život. Još kao dije­te pozi­ra­la je ocu foto­gra­fu, zatim se pros­la­vi­la kao model u ame­rič­kom Vogueu, a onda je odlu­či­la uze­ti foto­apa­rat u vlas­ti­te ruke.

U Parizu se dru­ži­la s Manom Rayjem i nadre­alis­ti­ma, isto­dob­no razvi­ja­ju­ći svoj foto­graf­ski talent, da bi se tije­kom Drugog svjet­skog rata istak­nu­la kao rat­na repor­ter­ka s kole­gom Daveom Shermanom. Unatoč tako bur­nom pro­fe­si­onal­nom (tako­đer i pri­vat­nom) živo­tu, nakon rata pala je u zabo­rav, a dos­toj­no je reha­bi­li­ti­ra­na tek nakon smr­ti i nakon što nje­zin sin objav­lju­je foto­mo­no­gra­fi­ju s nje­zi­nim radovima.

Dokumentarac o Lee Miller je vrlo kla­sič­no naprav­ljen, u nje­mu se izmje­nju­ju izja­ve nje­zi­nih poto­ma­ka i poz­na­ni­ka s nje­zi­nim autor­skim foto­gra­fi­ja­ma i film­skim isječ­ci­ma koji svje­do­če o duhu vre­me­na u kojem je ostva­ri­la naj­ve­će kre­ativ­ne dome­te. Čak više pris­ta­je tele­vi­zij­skom miljeu nego veli­kom plat­nu i kinodvoranama.

No, ovdje nije toli­ko bit­na reda­telj­ska inven­tiv­nost, koli­ko uspje­li poku­šaj da se čim plas­tič­ni­je i vje­dos­toj­ni­je rekons­tru­ira život jed­ne ose­buj­ne autor­ske osob­nos­ti. Lee Miller nije bila samo auto­ri­ca koja je osta­vi­la tra­ga u povi­jes­ti umjet­nič­ke foto­gra­fi­je, nego i oso­ba koja je hra­bro krši­la druš­tve­ne nor­me i otva­ra­la nova podru­čja žen­ske slo­bo­de izme­đu dva veli­ka svjet­ska rata.

 

Elvis Lenić