Apstraktna, konceptualna i geometrijska umjetnost

• Ranih devedesetih Wuensch je kupio svoje prvo umjetničko djelo • Ispočetka su ga zanimali samo kubanski umjetnici, no s vremenom je počeo sakupljati i djela europskih, pretežito austrijskih i njemačkih umjetnika • Posljednjih godina počeo je sakupljati i radove mladih umjetnika koji se pojavljuju na europskoj umjetničkoj sceni •

• Zbirka Wuensch kolek­ci­ona­ra Winfrieda Wuenscha, vlas­ni­ka Galerije air­cu­be u Linzu pred­stav­lje­na je u petak, 3. ruj­na u sklo­pu izlož­be­nog pro­gra­ma novi­grad­skog Muzeja Lapidarium. Ova važ­na aus­trij­ska pri­vat­na zbir­ka suvre­me­ne umjet­nos­ti obu­hva­ća dje­la više od sto­ti­nu umjet­ni­ka, pre­tež­no aus­trij­skih i nje­mač­kih, koji se bave aps­trak­t­nom, kon­cep­tu­al­nom i geome­trij­skom umjet­noš­ću, no u zbir­ci se nala­ze tako­đer i dje­la nekih od hrvat­skih autora.

Umjetnici pred­stav­lje­ni na izlož­bi su: Josef Bauer, Ivan Contreras-Brunet, Eugen Gomringer, Jürgen Wolff, Franz Mon, Alain-Jaques Levrier-Muffat, Helmut Bruch, Renate Krammer, Günter Walter, Istvan Haasz, HD Schrader, Gerhard Rühm, Josef Linschinger, Vesna Kovačić, Ðanino Božić, Tomislav Brajnović, Reinhard Roy, Vaclav Malina, Siegfried Amtmann, Hasso von Henninges, Andreas Kocks, Ulrich Nausner, Gerhard Frömel, Ivo, Ringe, Otto Reitsperger, Vera Röhm, Estela Sokol, Hanns Herpich, Günther Uecker, Nelio Sonego.

Otvorenju pos­ta­va smje­šte­nog u Galeriji Rigo i Muzeju Lapidarium, uz vlas­ni­ka zbir­ke, bile su pri­sut­ne rav­na­te­lji­ca Muzeja i kus­to­si­ca dr.sc. Jerica Ziherl, direk­to­ri­ca Novigradske TZ Vesna Ferenac te  Stephanie Karner iz Austrijskog kul­tur­nog foru­ma Zagreb.

Jerica Ziherl nagla­si­la je da novi­grad­ski Muzej redo­vi­to pred­stav­lja jav­ne ili pri­vat­ne zbir­ke čime tema­ti­zi­ra odno­se umjet­ni­ka i kolek­ci­ona­ra, pri­vat­nog i jav­nog, trži­šta umjet­ni­na ili samo ono što je zajed­nič­ko svim kolek­ci­ona­ri­ma, a to je sakup­ljač­ka strast. “Ranih deve­de­se­tih Wuensch je kupio svo­je prvo umjet­nič­ko dje­lo. Ispočetka su ga zani­ma­li samo kuban­ski umjet­ni­ci, no s vre­me­nom je počeo sakup­lja­ti i dje­la europ­skih, pre­te­ži­to aus­trij­skih i nje­mač­kih umjet­ni­ka. Otpočetka je bio očit Wuenschov pris­tup stva­ra­nja subjek­tiv­ne, indi­vi­du­al­ne zbir­ke, a uz neko­li­ko izni­ma­ka, zbir­ka obu­hva­ća dje­la nas­ta­la od počet­ka 2000-ih do danas. Wuenschova usre­do­to­če­nost na umjet­nost vlas­ti­ta doba zna­či da nje­gov izbor umjet­ni­ka gle­de raz­dob­lja koje pred­stav­lja odra­ža­va nara­štaj koji poči­nje s nje­go­vim vlas­ti­tim. Sve u sve­mu ti umjet­ni­ci obu­hva­ća­ju više od dvi­je tre­ći­ne nje­go­ve zbir­ke. Posljednjih godi­na počeo je sakup­lja­ti i rado­ve mla­dih umjet­ni­ka koji se pojav­lju­ju na europ­skoj umjet­nič­koj sce­ni, a to je poseb­no važ­no jer oni sakup­lja­či koji podu­pi­ru umjet­nost “u nas­tan­ku” isti­ču se jer zajed­no s umjet­ni­ci­ma sudje­lu­ju u obli­ko­va­nju umjet­nič­ke sce­ne i spo­sob­ni su utje­ca­ti na umjet­nost te pri­do­ni­je­ti vital­nos­ti umjet­nič­kog trži­šta, poseb­no finan­cij­skim pot­po­ra­ma i pru­ža­njem pomo­ći pri dose­za­nju umjet­nič­ke vri­jed­nos­ti. Jedna od naj­važ­ni­jih zna­čaj­ki zbir­ke je Wuenschova posve­će­nost veli­ko­me bro­ju umjet­ni­ka i obu­hva­tan pogled u nji­ho­vu umjet­nič­ku prak­su. Druga važ­na zna­čaj­ka jest nje­go­va nagla­še­na usre­do­to­če­nost na kon­kret­nu i geome­trij­sku umjet­nost, kao i na pri­sut­nost neo­kons­truk­ti­vis­tič­kih ten­den­ci­ja kod umjet­ni­ka koji su razvi­li raz­li­či­te obras­ce aps­trak­ci­je. Iz tih je raz­lo­ga Muzej Lapidarium, kamo su smje­šte­ni i povi­jes­ni arte­fak­ti i dje­la suvre­me­ne umjet­nos­ti i koji čes­to izla­že raz­no­li­ke jav­ne i pri­vat­ne zbir­ke, odlu­čio orga­ni­zi­ra­ti izlož­bu rado­va iz Zbirke Wuensch”, istak­la je ravnateljica.

Sam vlas­nik kolek­ci­je, Winfried Wuensch, posve­tio je mno­go vre­me­na tuma­če­ći zna­ti­želj­nim posje­ti­te­lji­ma izlo­že­ne rado­ve. Kolekcija odra­ža­va nje­go­ve uku­se i vizi­ju, mno­gi od ovih rado­va ima­ju neki oblik tek­s­tu­al­ne poru­ke, pri­sut­ne su gra­fi­ke koja raz­nim igra­ma stva­ra­ju dojam dubi­ne i pros­to­ra. Primjerice, Renate Krammer iz Graza je uslo­ja­va­njem sta­ka­la s mono­to­nim kva­dra­ti­ma od bije­lih para­lel­nih lini­ja stvo­ri­la jako zanim­lji­vu per­s­pek­tiv­nu zid­nu ins­ta­la­ci­ju, Ivan Contreras Brunet je na jed­nom od svo­ja dva zid­na rada nazva­na Relief mobi­le pos­ta­vio vise­će seg­men­te mre­ža, koje, ovis­no o kutu gle­da­nja, daju dojam zamu­će­ne sli­ke, dok dje­lo Vesne Kovačić pomo­ću relje­fa i crno bije­lih lini­ja pomi­če gra­ni­ce per­s­pek­ti­ve. Ova umjet­ni­ca je za sebe jed­nom rek­la: “Ja crtam rav­nu lini­ju koja je zapra­vo raz­lom­lje­na, i raz­lom­lje­nu koja je zapra­vo rav­na”, a to otpri­li­ke sumi­ra upra­vo ono što može­mo vidje­ti u nje­nom djelu.

U Galeriji Rigo pre­zen­ti­ra­no je neko­li­ko rado­va koji spa­da­ju u sfe­ru kons­truk­tiv­ne umjet­nos­ti jed­nog od naj­z­na­čaj­ni­jih aus­trij­skih kon­cep­tu­al­nih umjet­ni­ka, stva­ra­te­lja vizu­al­ne, kon­kre­tis­tič­ke poezi­je, Josefa Bauera. U kutu gale­ri­je nala­zi se skul­p­tu­ra, veli­ki bije­li gra­fem, izo­li­ra­no slo­vo A, poka­zav­ši da i slo­va mogu biti skul­p­tu­re, a na zidu se nala­zi foto­gra­fi­ja na kojoj se čini kao da je vje­tar s gra­na sta­bla otpu­hao slo­va, a na polju gdje ona pad­nu for­mi­ra­ju se stihovi.

U današ­nje vri­je­me kada je uz broj­ne dis­trak­ci­je koje nas okru­žu­ju teško odr­ža­ti fokus na bilo čemu, pra­vu lek­ci­ju iz usre­do­to­če­nos­ti, upor­nos­ti, pre­da­nos­ti, pre­ciz­nos­ti, ali i lju­ba­vi pre­ma ono­me što radi dao nam je nje­mač­ki umjet­nik Jurgen Wolff . Autor je tri­ju izlo­že­nih rado­va, no ima­li smo čast upoz­na­ti se s nje­gov radom i putem knji­ge Dynamics+Numbers. Ovaj geodet po zani­ma­nju, izme­đu osta­log, ruč­no, tušem na pod­lo­zi, stva­ra kon­ciz­ne kons­truk­ci­je, koji­ma kroz mili­me­tar­ski toč­ne geome­trij­ske kodo­ve ispi­su­je tek­s­to­ve poezi­je, a pro­ma­tra­či se mogu opus­ti­ti i uži­va­ti u mate­ma­tič­kim zago­net­ka­ma koje nije potreb­no rje­ša­va­ti, jer nji­ho­vu šifru zna jedi­no sam autor.

Program je reali­zi­ran uz podr­šku Österreichisches Kulturforum Zagreb-Austrijski kul­tur­ni forum Zagreb, Ministarstva kul­tu­re i medi­ja Republike Hrvatske i Grada Novigrada-Cittanove, a izlož­ba se može pogle­da­ti do 3. listopada.

Tekst Marko ŠORGO i Lidija KUHAR

Fotografije Lidija KUHAR

• galerija Rigo
• Jerica Ziherl
• Muzej Lapidarium
• Winfried Wuensch
• Zbirka Wuensch