Umjetnost, priroda i ekološki okvir

• Na Danima Kazališta Dr. Inat gos­to­vao je fes­ti­val suvre­me­nih umjet­nič­kih prak­si „Treća koza“ na kojem je pri­ka­za­na selek­ci­ja digi­tal­nih umjet­nič­kih rado­va eko­lo­ške tema­ti­ke. U sklo­pu fes­ti­va­la pre­mi­jer­no je izve­de­na pred­sta­va pul­ske umjet­ni­ce Irene Boćkai „Bear with me“ o polar­nim med­vje­di­ma koji su pos­ta­li sim­bol za kli­mat­ske pro­mje­ne s koji­ma smo suočeni.

Prvo izda­nje novo­me­dij­skog i inter­dis­ci­pli­nar­nog fes­ti­va­la „Treća koza“ odi­gra­lo se u pros­to­ri­ma kaza­li­šta Dr. Inat  21. i 22 . pro­sin­ca, kao svo­je­vr­s­ni fes­ti­val u fes­ti­va­lu koji pove­zu­je umjet­nos­ti, pri­ro­du i eko­lo­ški okvir.

„Napravili smo fes­ti­val da bismo dali umjet­nič­ki odgo­vor na kli­mat­ske pro­mje­ne i eko­lo­šku kri­zu čiji smo svje­do­ci na dnev­noj razi­ni te pro­du­bi­li feno­me­no­lo­ško, eko­lo­ško i etič­ko razu­mi­je­va­nje našeg odno­sa s pri­rod­nim svi­je­tom. Naziv „Treća koza“ pro­iz­la­zi iz ime­na naše orga­ni­za­ci­je – Trećeprostor, a kako se odr­ža­va u Puli, odnos­no u Istri namet­nu­la se upra­vo ta živo­ti­nja kao ozna­či­telj poseb­ne vrste inte­li­gen­ci­je i zna­ti­že­lje. Koza je fas­ci­nant­na i izdr­ž­lji­va živo­ti­nja koja daje mno­go bla­go­da­ti ljud­sko­me zdrav­lju. Poruka fes­ti­va­la je pij­te kozje mli­je­ko!“, rek­la je umjet­nič­ka direk­to­ri­ca fes­ti­va­la Irena Boćkai.

Na Danima Kazališta Dr. Inat smo 22. pro­sin­ca ima­li smo pri­li­ke vidje­ti selek­ci­ju od pet audio-vizu­al­nih rado­va koji su pris­ti­gli na natje­čaj za naj­bo­lji umjet­nič­ki digi­tal­ni rad, dok je jav­na pro­jek­ci­ja ili onli­ne pro­gram odr­žan netom pri­je toga na plat­for­ma­ma YouTube i Vimeo od 16. do 20. pro­sin­ca gdje je sva­ki dan bio pred­stav­ljen jedan autor.

„Nastojali smo usmje­ri­ti svo­je dje­lo­va­nje na ponov­no pove­zi­va­nje umjet­ni­ka i publi­ke tije­kom raz­dob­lja druš­tve­nog dis­tan­ci­ra­nja, a ide­ja nam je bila da sma­nji­mo tu uda­lje­nost stva­ra­ju­ći ink­lu­ziv­nu plat­for­mu za umjet­ni­ke u ovom iza­zov­nom okru­že­nju za suvre­me­ne novo­me­dij­ske prak­se“, rek­la je Boćkai.

Video rad „Odbačeni“ Lucije Marin, pri­ka­zu­je zate­če­no sta­nje zagre­bač­kih uli­ca kada gra­đa­ni na ces­tu izba­cu­ju svo­ja božić­na drv­ca tj. odba­če­ne „boro­ve“. Autorica pro­pi­tu­je utje­caj kon­zu­me­riz­ma na oko­liš i skre­će paž­nju na (ne)održivost ovak­vog božić­nog običaja.

Josip Pratnemer u fil­mu „Imagine“ bavi se pri­ka­zom ima­gi­nar­nog pos­ta­po­ka­lip­tič­nog sta­nja svi­je­ta kroz per­s­pek­ti­vu pri­ro­de i napu­šte­nog, oro­nu­log objek­ta. Ovo je film atmo­sfe­re s tihom nena­met­lji­vom nara­ci­jom koja gle­da­te­lja vodi kroz putovanje.

Film Vjerana Vukašinovića „Pozdrav sun­cu“ je poku­šaj pro­čiš­će­nja kroz poz­drav Suncu na Jakuševačkom brdu sme­ća. Kroz video je pro­vu­če­na audio misao Slavoja Žižeka koja je bila ins­pi­ra­ci­ja za sni­ma­nje prak­se joge na sme­tli­štu kao auten­tič­nom mjes­tu za susret s realnošću.

Lucija Frgačić u svom urat­ku „Morsko dno“ pri­ka­zu­je pesi­mis­tič­nu buduć­nos­ti izu­mi­ra­nja riba i mor­skih orga­ni­za­ma zbog zaga­đe­nja mora uzro­ko­va­nog ljud­skom rukom. U ovoj se krat­koj ani­ma­ci­ji ribe dos­lov­no “guše u sme­ću” i nestaju.

U fil­mu „Life after Sun“ koji su reali­zi­ra­li Kazalište Dr. Inat  i umjet­ni­ca Vanja Zaimović pri­ka­za­ne su krat­ke sce­ne iz živo­ta nakon što sun­če­va svje­tlost ne može više dopri­je­ti do Zemlje.

Nakon odgle­da­nih fil­mo­va, uži­vo se javi­la pred­stav­ni­ca žiri­ja Ana Katulić i pobjed­nič­kim urat­kom pro­gla­si­la film “Pozdrav Suncu“ Vjerana Vukašinovića koji je osvo­jio nov­ča­nu nagra­du od 1.000 kuna. Publika je kao naj­bo­lji film oda­bra­la „Life after Sun“ čija je eki­pa bila nagra­đe­na kozjim pro­izvo­di­ma koje je spon­zo­ri­ra­la Stancije Kumparička.

Autorica Vanja Zaimović je o fil­mu rek­la “Film pri­ka­zu­je jedan dis­to­pij­ski svi­jet i kako nes­ta­nak sun­če­ve svje­tlos­ti utje­če na emo­ci­je i na život lju­di opće­ni­to, toč­ni­je na život oca i sina. Tema je mrač­na i atmo­sfe­ra tako­đer jer je život bez sun­ca nemo­guć. Ljudi se zadr­ža­va­ju u zatvo­re­nim pros­to­ri­ma gdje koris­te umjet­no sunce.“

„Treća koza“ osim video ura­da­ka, dono­si i izved­bu „Bear with me“ koju je 21. pro­sin­ca repre­zen­ta­tiv­no odi­gra­la Irena Boćkai koja se na sce­ni tran­sfor­mi­ra u polar­nog med­vje­da kako bi nas dove­la u sta­nje da se pove­že­mo s ani­mal­nim dje­lom sebe i shva­ti­mo da se ovdje radi o bor­bi za opstanak.

Ovo nije kaza­liš­na pred­sta­va, ovo je izved­be­no pre­da­va­nje na temu polar­nih med­vje­da, u kojem se ona doti­če pita­nja stva­ra­lač­ke nela­go­de, nela­go­de oko tije­la i istra­žu­je temu izved­be­ne živo­ti­nje na sceni.

„Predstava je rezul­tat istra­ži­va­nja za moj magis­tar­ski rad na Akademiji za umjet­nost i kul­tu­ru u Osijeku, Odsjeku za kaza­li­šte. Pola godi­ne sam istra­ži­va­la polar­nog med­vje­da jer je sim­bol kli­mat­skih pro­mje­na i ugro­že­na je vrsta. Bitan aspekt izved­be je pojam nela­go­de koja pro­iz­la­zi iz tije­la pa ću se ja u pred­sta­vi utje­lo­vi­ti u dru­gom tije­lu, tije­lu izved­be­ne živo­ti­nje-polar­nog med­vje­da i na taj način sma­nji­ti tje­les­nu nela­go­du koja je dobro poz­na­ta nama koji izvo­di­mo na sce­ni“, rek­la je auto­ri­ca Irena Boćkai.

Ona popri­ma obri­se neljud­skog akte­ra, polar­nog med­vje­da, koji nas­tu­pa u pozi­ci­ji ljud­skog akte­ra te na taj način dobi­va jezik kojim pro­go­va­ra o gubit­ku svo­je­ga pri­rod­nog sta­ni­šta i sve težeg pro­na­la­ska hra­ne usli­jed kli­mat­skih promjena.

Tekst Ana FORNAŽAR

Fotografije Ana FORNAŽAR i arhi­va Irene Boćkaj

• Irena Boćkaj
• kazalište Dr. Inat
• Treća koza
• Trećeprostor