“Sjećanje na slikara putnika” – Claudio Cerni-goi u Trstu

Izložba nazi­va “Sjećanje na sli­ka­ra put­ni­ka” posve­će­na nagra­đi­va­nom trš­ćan­skom sli­ka­ru Claudiju Cerni-goiu (1929. – 1998.) otvo­re­na je u petak 16. pro­sin­ca u Općinskoj umjet­nič­koj gale­ri­ji (Sala Comunale d’Arte) u Trstu. Izložbu se može raz­gle­da­ti do 8. siječ­nja 2017. godi­ne. O sli­ka­ru je govo­rio pro­fe­sor umjet­nos­ti Sergio Brossi, izlo­že­no je 27 sli­ka koje su nas­ta­le izme­đu 1946. i 1997. godi­ne, a nas­li­ka­ne su kom­bi­ni­ra­nim teh­ni­ka­ma, akri­lom i uljem, dok je pod­lo­ga maso­nit, pije­sak, papir i plat­no. Dimenzije sli­ka su raz­li­či­te i kre­ću se od 30 sa 40 do 80 sa 120 cen­ti­me­ta­ra. Dojam dubi­ne pros­to­ra, atmo­sfe­ra samo­će i izdvo­je­nos­ti u bez­lič­nim uli­ca­ma pred­gra­đa ostva­re­ni su živim i svi­je­tlim boja­ma. Seciranje ljud­skos­ti kroz sim­bo­li­zam obi­lje­ža­va nje­go­vo viđe­nje sno­va. Cerni-goi lju­de pred­stav­lja kao duho­ve koji luta­ju gra­dom, čija bije­da seže sve do duša pokojnika.

Pisac, knji­žev­ni kri­ti­čar, te ese­jist i pjes­nik Sergio Brossi otvo­rio je izlož­bu za čije se pos­tav­lja­nje i sam izbo­rio. “Zadovoljan sam što sam inzis­ti­rao da se dje­la Claudia Cerni-goia pos­ta­ve upra­vo u ovoj gale­ri­ji,  zato što je on pri­pa­dao sku­pi­ni pos­li­je­rat­nih trš­ćan­skih umjet­ni­ka koja je tra­ži­la svo­je mjes­to u svi­je­tu s par kis­to­va i četi­ri tube boja”, kaže pro­fe­sor Brossi. Opisujući težak život umjet­ni­ka toga doba, kada su mno­gi ima­li tje­les­ne hen­di­ke­pe, spo­mi­nje da je i Claudio šepao zbog dje­čje para­li­ze. Kako je pos­to­ja­la i gru­pa pluć­nih boles­ni­ka,  Brossi se naša­lio da su mu pred­lo­ži­li da napi­še esej o zna­ča­ju pluć­nih boles­ti u trš­ćan­skoj umjetnosti.

Jedna od izlo­že­nih sli­ka, koja po veli­či­ni domi­ni­ra među osta­lim izloš­ci­ma nosi naziv “U potra­zi za ocem”, a nas­ta­la je dok je Claudio Cerni-goi imao samo sedam­na­est godi­na. Brossi pojaš­nja­va da je bilo nepojm­lji­vo da mla­dić u toj dobi nas­li­ka tak­vo iznim­no dje­lo, te ga pred­sta­vi na Festivalu omla­di­ne u Pragu koji je bio toli­ko izvan­re­dan doga­đaj, jer je čak i slav­ni Pablo Picasso pos­lao na fes­ti­val jed­nu od svo­jih lito­gra­fi­ja (Golub). Da bi se iz Trsta sti­glo u Prag, tre­ba­lo se tada bje­ža­ti kroz ruski dio Beča, a neki­ma je tom pri­li­kom suđe­no zbog nele­gal­nog pre­la­ska granice.

Žena sli­ka­ra Sabina Colonia (1931−1975), navo­di Sergio Brossi, ima­la je obi­čaj orga­ni­zi­ra­ti male pros­la­ve usred velja­če posve­će­ne mužu, na koje bi pozva­la sku­pi­nu pri­ja­te­lja koji su bili rođe­ni u velja­či. U tim “pros­la­va­ma velja­ča­ra” Sergio Brossi upoz­nao je Claudija Cerni-goia koji se traj­no vra­tio u Trst nakon što je pro­veo tri­na­est godi­na u Stokholmu, gdje se bavio tako­đer umjet­noš­ću. Claudio bira neo­bič­no pisa­nje pre­zi­me­na da izbjeg­ne zabu­ne u lokal­nim umjet­nič­kim kru­go­vi­ma na pri­jed­log futu­ris­ta Augusta Cernigoja. U mla­dim dani­ma u Trstu Claudio je bio samo­uki sli­kar. Priklanja se Zelenoj gru­pi koja je tako nazva­na zbog mla­de dobi nje­nih čla­no­va, ali i zbog nji­ho­ve stal­ne bes­pa­ri­ce. Zelena gru­pa je nas­ta­la u kru­gu gale­ri­je Scorpione koja se nala­zi­la u pre­dje­lu Ponterosso. Prihvaća ponu­du za stu­di­ra­nje u Školi pri­mi­je­nje­nih umjet­nos­ti u Ljubljani uz sti­pen­di­ju od 30.000 dina­ra, koli­ko je tada izno­si­la pro­sječ­na pla­ća jed­nog rad­ni­ka. U Ljubljani će pos­ta­ti bli­ski pri­ja­telj kipa­ra Oreste Dequel (1923- 1985). Na Venecijanskom bije­na­lu 1950. godi­ne prim­ljen je rad Claudia Cerni-goija pod nazi­vom “Zeleni stol­njak”, što je tada bila neo­bič­na čast za umjet­ni­ka koji dola­zi iz trš­ćan­skog podru­čja. Pohađao je beč­ku Akademiju i pri­pa­dao je sku­pi­ni Stern, a tije­kom stu­dij­skog puto­va­nja u Pariz upoz­na­je neke skan­di­nav­ske umjet­ni­ke koji ga pozi­va­ju da se pre­se­li u Stokholm. Vrativši se u Trst nakon borav­ka u Milanu i Bresci gdje je aktiv­no dje­lo­vao u umjet­nič­kom ambi­jen­tu, nas­ta­nio se u pros­tra­nom pot­krov­lju pala­če “Fiorentino” u uli­ci Giulia 1. To je bio ate­lje u kojem je pret­hod­no bora­vio Livio Rosignani a kas­ni­je Dante Pisani. Umjetnost, izra­žaj­na i sli­kar­ska poeti­ka Claudia Cerni-goia, isti­če Brossi, puno­prav­no se svr­sta­va u trš­ćan­ske “Nove umjet­nič­ke fron­te”, dije­la poja­ve tali­jan­skog neo­re­aliz­ma. Cerni-goievo sli­kar­stvo nudi svo­je poseb­no viđe­nje stvar­nos­ti u baj­ko­vi­to-sim­bo­lič­no­me izražaju.

• Claudio Cerni-goi
• Općinska umjetnička galerija u Trstu