Retrospektiva velikog i kontroverznog redatelja

U zagre­bač­kom kinu Tuškanac veče­ras (13. sije­čanj) zapo­či­nje retros­pek­ti­va polj­sko-fran­cu­skog reda­te­lja Romana Polanskog koja tra­je do 23. siječ­nja, a biti će pri­ka­za­no 16 nje­go­vih fil­mo­va iz raz­li­či­tih stva­ra­lač­kih razdoblja.

Riječ je o veli­kom reda­te­lju, kao i čovje­ku koji deta­lji­ma iz pri­vat­nog živo­ta (bje­gu­nac pred ame­rič­kim pra­vo­su­đem zbog sek­su­al­nog napas­tvo­va­nja) još uvi­jek iza­zi­va kon­tro­ver­ze. Vjerojatno su ti eks­ce­si iz pri­vat­nog živo­ta, kao i činje­ni­ca da je kao dje­čak jedva pre­ži­vio u rat­nim stra­da­nji­ma, utje­ca­li na život­nost i umjet­nič­ku auten­tič­nost nje­go­vih fil­mo­va, naro­či­to u rani­joj fazi.

U sklo­pu cik­lu­sa biti će pri­ka­za­na nje­go­va neizos­tav­na polj­ska nisko­bu­džet­na dra­ma “Nož u vodi” (1962), zatim izvr­s­na dje­la iz 1970-ih nas­ta­la pre­ma knji­žev­nim kla­si­ci­ma (Tess, Macbethova tra­ge­di­ja) i odli­čan izlet u žan­rov­ske vode u fran­cu­skoj pro­duk­ci­ji (Stanar). Zanimljivo je da se Polanski odlič­no sna­šao i u okvi­ri­ma ame­rič­ke kine­ma­to­gra­fi­je, gdje je sni­mio remek-dje­lo i jedan od naj­bo­ljih noira uop­će čija se rad­nja odvi­ja u Los Angelesu 1930-ih (Kineska čet­vrt), kao i “Rosemarynu bebu”, jedan od naj­u­pe­čat­lji­vi­jih horo­ra u povi­jes­ti žanra.

Tu je i odli­čan tri­ler “Ludilo” (1988) u koje­mu Polanski bri­ljant­no raz­ra­đu­je nadre­al­nu i tra­uma­tič­nu situ­aci­ju u kojoj se izne­na­da nađe obi­čan gra­đa­nin (Harrison Ford). U sklo­pu retros­pek­ti­ve biti će pri­ka­za­no i neko­li­ko nje­go­vih novi­jih nas­lo­va (Gorki mje­sec, Pisac iz sje­ne, Pijanist) koji pot­vr­đu­ju da je Polanski još uvi­jek dobar reda­telj čiji se fil­mo­vi ne bi smje­li pro­pus­ti­ti, iako nisu na razi­ni rani­je spo­me­nu­tih vrhu­na­ca nje­go­vog opusa.

Elvis Lenić