Ljetni semestar CKPIS‑a: Predavanje „Jugotonov „prozor na zapad“: strana popularna glazba u ranoj jugoslavenskoj diskografiji“ Jelke Vukobratović

13.04.2023.

Druga goš­ća Ljetnog semes­tra CKPIS‑a je Jelka Vukobratović, etno­mu­zi­ko­lo­gi­nja i docen­ti­ca na Odsjeku za muzi­ko­lo­gi­ju Muzičke aka­de­mi­je Sveučilišta u Zagrebu, koja će govo­ri­ti na temu „Jugotonov „pro­zor na zapad“: stra­na popu­lar­na glaz­ba u ranoj jugos­la­ven­skoj disko­gra­fi­ji“. Predavanje će biti odr­ža­no isklju­či­vo onli­ne u čet­vr­tak, 13. trav­nja u 17 sati u vir­tu­al­noj dvo­ra­ni.

Poslijeratna pro­izvod­nja plo­ča u soci­ja­lis­tič­koj Jugoslaviji je zapo­če­la s tvor­ni­com plo­ča Jugoton 1947. godi­ne, a važan dio nje­zi­ne pro­duk­ci­je bila su izda­nja popu­lar­ne glaz­be stra­nih auto­ra. Ova su izda­nja objav­lji­va­na u tri kate­go­ri­je: stra­ne pje­sme na izvor­nom jezi­ku u izved­bi doma­ćih izvo­đa­ča, stra­ne pje­sme pre­ve­de­ne na hrvat­ski jezik te, nešto kas­ni­je, reiz­da­nja izvor­nih plo­ča u pro­duk­ci­ji stra­nih izda­va­ča. U prva dva slu­ča­ja, bez obzi­ra na jezik, pje­sme su obra­đi­va­li doma­ći aran­že­ri, a izvo­di­li su ih doma­ći pje­va­či s pra­te­ćim ansam­bli­ma. Premda su se pre­pje­vi i domes­ti­ci­ra­ne obra­de stra­nih popu­lar­nih pje­sa­ma jav­lja­li u to vri­je­me diljem svi­je­ta, oda­bir, tret­man i način izved­be pje­sa­ma ovi­si­li su o druš­tve­no-poli­tič­kom kon­tek­s­tu, kao i kon­kret­nim oso­ba­ma uklju­če­ni­ma u pro­duk­ci­ju. U soci­ja­lis­tič­koj Jugoslaviji tije­kom kas­nih 1940-ih i 1950-ih godi­na, kon­tekst je uklju­či­vao pre­go­va­ra­nje i balan­si­ra­nje kul­tur­nih utje­ca­ja iz istoč­nog i zapad­nog blo­ka, a konač­ni zvuk obra­đe­nih pje­sa­ma bio je obi­lje­žen još uvi­jek viso­kom pri­sut­noš­ću pri­je­rat­nih glaz­be­nih struč­nja­ka. Predavanje će pro­tu­ma­či­ti pro­duk­ci­ju i tret­man stra­ne popu­lar­ne glaz­be u ranoj jugos­la­ven­skoj disko­graf­skoj pro­duk­ci­ji, uzi­ma­ju­ći u obzir dos­tup­nu gra­đu, uklju­ču­ju­ći zvuk snim­lje­nih izved­bi kao his­to­ri­ograf­ski izvor.

Jelka Vukobratović je etno­mu­zi­ko­lo­gi­nja i docen­ti­ca na Odsjeku za muzi­ko­lo­gi­ju Muzičke aka­de­mi­je Sveučilišta u Zagrebu. Diplomirala je fla­utu i muzi­ko­lo­gi­ju u Zagrebu, a dok­to­ri­ra­la na Institutu za etno­mu­zi­ko­lo­gi­ju Sveučilišta za glaz­bu i izved­be­ne umjet­nos­ti u Grazu 2020. godi­ne. Knjiga pro­is­tek­la iz dok­to­ri­ra­ta U (g)radu i zaba­vi: etno­gra­fi­ja kri­že­vač­kih glaz­be­ni­ka o ulo­zi glaz­be­ni­ka u izgrad­nji lokal­nog druš­tve­nog živo­ta u soci­ja­liz­mu i pos­t­so­ci­ja­liz­mu, objav­lje­na je u okvi­ru hed-bibli­ote­ke Hrvatskog etno­lo­škog druš­tva. Objavljivala je član­ke veza­ne uz odnos tra­di­cij­ske glaz­be i etnič­kih iden­ti­te­ta, autor­skih pra­va, pam­će­nja, fes­ti­va­la, kao i popu­lar­no-glaz­be­nu pro­duk­ci­ju u Jugoslaviji. Suurednica je zbor­ni­ka rado­va s među­na­rod­nog sim­po­zi­ja Musicology and its Future in Times of Crises i temat­skog bro­ja časo­pi­sa Arti musi­ces 53⁄2 pod nas­lo­vom Više od šuma: Glazba i rana indus­tri­ja sni­ma­nja zvu­ka. Suradnica je na HRZZ-ovu pro­jek­tu Diskografska indus­tri­ja u Hrvatskoj od 1927. do kra­ja 1950-ih.

Izvor