Predstavljene mjere potpore usvojene za pomoć kulturnom i kreativnom sektoru uslijed epidemije COVID-19

Ministrica kul­tu­re dr. sc. Nina Obuljen Koržinek pred­sta­vi­la je u čet­vr­tak, 28. svib­nja 2020. godi­ne, mje­re pot­po­re koje su usvo­je­ne za pomoć kul­tur­nom i kre­ativ­nom sek­to­ru usli­jed epi­de­mi­je COVID-19 te naj­a­vi­la i dalj­nje mje­re koje će pro­vo­di­ti u svr­hu poti­ca­nja i ponov­nog pokre­ta­nja pro­izvod­nje i dis­tri­bu­ci­je kul­tur­no umjet­nič­kih sadržaja.

Podsjetila je na mje­re koje je Ministarstvo odmah počet­kom ožuj­ka usvo­ji­lo s ciljem što učin­ko­vi­ti­jeg odgo­vo­ra na kri­zu usli­jed epi­de­mi­je COVID-19 te zašti­te kul­tur­nih vri­jed­nos­ti, odnos­no svih dioni­ka koji dje­lu­ju i stva­ra­ju u kul­tu­ri. Ministarstvo je mje­ra­ma za pomoć kul­tur­nom i kre­ativ­nom sek­to­ru obu­hva­ti­lo sve umjet­ni­ke i kul­tur­ne dje­lat­ni­ke koji su izgu­bi­li moguć­nost svo­je­ga dje­lo­va­nja, čiji je druš­tve­ni i eko­nom­ski sta­tus u teme­lji­ma ugro­žen. U okvi­ru reba­lan­sa Ministarstvo kul­tu­re je osi­gu­ra­lo 48 mili­ju­na kuna za Krizni fond za pomoć kul­tur­nom i medij­skom sek­to­ru.

Govoreći o prvom pake­tu usvo­je­nih mje­ra koje je Ministarstvo u okvi­ru aktiv­nos­ti Vlade i u koor­di­na­ci­ji s dru­gim reso­ri­ma raz­ra­di­lo, u raz­dob­lju obus­ta­ve svih kul­tur­nih aktiv­nos­ti, minis­tri­ca je istak­nu­la kako su mje­re stu­pi­le na sna­gu nepo­sred­no nakon pro­gla­še­nja res­trik­tiv­nih mjera:

• Odluka o odgo­di izvr­še­nja ugo­vo­re­nih pro­gra­ma jav­nih potre­ba u kul­tu­ri i uvje­ti­ma ispla­te sred­sta­va za odo­bre­ne pro­gra­me u poseb­nim okol­nos­ti­ma done­se­na je 24. ožuj­ka. Ovom Odlukom osi­gu­ra­lo se zadr­ža­va­nje sred­sta­va unu­tar sek­to­ra. Priznaju se tro­ško­vi orga­ni­za­ci­je odo­bre­nih pro­gra­ma pre­ma Ministarstvu, HAVC‑u i Zakladi Kultura nova. Time je omo­gu­će­na ispla­ta umjet­ni­ci­ma koji rade hono­rar­no i oni­ma bez stal­nih izvo­ra pri­ho­da. Donesena je i Odluka o obus­ta­vi revi­zi­je priz­na­tih pra­va sta­tu­sa samos­tal­nih umjet­ni­ka na upla­tu dopri­no­sa za miro­vin­sko i zdrav­s­tve­no osi­gu­ra­nje iz sred­sta­va držav­nog pro­ra­ču­na na raz­dob­lje od šest mjeseci;
• Vlada je 17. ožuj­ka usvo­ji­la prvi paket mje­ra usmje­re­nih na oču­va­nje rad­nih mjes­ta koje pro­vo­di Hrvatski zavod za zapoš­lja­va­nje, a koje se odno­se na sve gra­đa­ne i prav­ne oso­be. Ministarstvo kul­tu­re i Ministarstvo rada i miro­vin­skog sus­ta­va u surad­nji s Hrvatskim zavo­dom za zapoš­lja­va­nje uvr­sti­li su ovdje i mje­ru pot­po­re za oču­va­nje rad­nih mjes­ta usmje­re­nu i na podu­zet­ni­ke u kul­tur­nim i kre­ativ­nim indus­tri­ja­ma uklju­ču­ju­ći umjet­nič­ke orga­ni­za­ci­je, kao i na samo­za­pos­le­ne umjet­ni­ke i novi­na­re koji sami upla­ću­ju dopri­no­se obvez­nih osiguranja;
• Ministarstvo je 1. trav­nja pokre­nu­lo Javni poziv pot­po­re umjet­ni­ci­ma koji pro­fe­si­onal­no obav­lja­ju samos­tal­nu umjet­nič­ku dje­lat­nost i koji­ma se dopri­no­si pla­ća­ju iz pro­ra­ču­na Republike Hrvatske, a koji­ma je zbog poseb­nih okol­nos­ti uvje­to­va­nih epi­de­mi­jom COVID-19 one­mo­gu­će­no ili bit­no ote­ža­no obav­lja­nje umjet­nič­ke djelatnosti;
• Za pomoć neza­vis­nim pro­fe­si­onal­ci­ma koji nema­ju regu­li­ran sta­tus, nisu u regis­tru porez­nih obvez­ni­ka, ne upla­ću­ju samos­tal­no dopri­no­se ili nisu stek­li pra­vo na upla­tu dopri­no­sa iz sred­sta­va držav­nog pro­ra­ču­na uspos­tav­ljen je pose­ban fond iz kojeg će biti ispla­će­ne jed­no­krat­ne nak­na­de umjet­ni­ci­ma. Prijave se još uvi­jek otvo­re­ne, pri­ja­vit će se stru­kov­ne udru­ge koje će po okon­ča­nju pos­tup­ka ispla­ti­ti jed­no­krat­ne pot­po­re umjetnicima.
• Mjere Vlade usmje­re­ne na oču­va­nje rad­nih mjes­ta odno­se se i na pru­ža­te­lje medij­skih uslu­ga, tako je usvo­je­na mje­ra da će Agencija za elek­tro­nič­ke medi­je izvr­ši­ti ispla­tu sred­sta­va Fonda za poti­ca­nje plu­ra­liz­ma i raz­no­vr­s­nos­ti elek­tro­nič­kih medi­ja za 2020. godi­nu uz moguć­nost pre­na­mje­ne dije­la Fonda na temu jav­nog pra­će­nja epi­de­mi­je koro­na viru­sa te omo­gu­ći­ti pri­la­god­bu pro­gram­skih osno­va pru­ža­te­lja medij­skih uslu­ga poseb­nim okol­nos­ti­ma. Za medij­ske dje­lat­ni­ke koji nisu obu­hva­će­ni nave­de­nom mje­rom, Vijeće za elek­tro­nič­ke medi­je pro­vest će natje­čaj za ispla­tu pot­po­ra hono­rar­nim medij­skim dje­lat­ni­ci­ma koji­ma je zbog epi­de­mi­je boles­ti COVID-19 otka­za­na surad­nja odnos­no one­mo­gu­će­no redov­no dje­lo­va­nje. Ministarstvo je 20. svib­nja doni­je­lo Odluku o pot­po­ri hono­rar­nim medij­skim dje­lat­ni­ci­ma koji­ma je zbog epi­de­mi­je boles­ti COVID-19 otka­za­na surad­nja odnos­no one­mo­gu­će­no redov­no dje­lo­va­nje te zadu­ži­lo VEM da pro­ve­de postupak.

Paralelno s podu­ze­tim mje­ra­ma pomo­ći umjet­ni­ci­ma, Ministarstvo je nas­ta­vi­lo s obja­vom i pro­vo­đe­njem Javnih pozi­va i natje­ča­ja kroz koje se dodat­no sufi­nan­ci­ra­ju poje­di­ni sek­to­ri ili reagi­ra na uoče­ne nedos­tat­ke i potre­be u polju kul­tu­re: Javni poziv za otkup knji­ga za narod­ne knjiž­ni­ce, Javni poziv za poti­ca­nje hrvat­sko­ga glaz­be­nog stva­ra­laš­tva, a u tije­ku je i eva­lu­aci­ja Javnog pozi­va za pred­la­ga­nje pro­gra­ma koji omo­gu­ću­ju pris­tup i dos­tup­nost kul­tur­nih sadr­ža­ja za oso­be s inva­li­di­te­tom i dje­cu i mla­de s teško­ća­ma u razvo­ju.

Ministrica je pred­sta­vi­la i dru­gi paket mje­ra čiji je cilj poti­ca­nje i ponov­no pokre­ta­nje kul­tur­nog živo­ta kao i pro­izvod­nje i dis­tri­bu­ci­je kul­tur­nih i umjet­nič­kih sadržaja:

• Ministarstvo je 18. svib­nja obja­vi­lo poziv Umjetnost i kul­tu­ra onli­ne, a ukup­ni iznos bes­po­vrat­nih sred­sta­va izno­si 25 mili­ju­na kuna. Pozivom će se finan­ci­ra­ti aktiv­nos­ti pri­pre­me i pro­ved­be onli­ne umjet­nič­kih i kul­tur­nih aktiv­nos­ti, a pro­vo­di se u okvi­ru Operativnog pro­gra­ma Učinkoviti ljud­ski poten­ci­ja­li 2014. – 2020;
• Danas je objav­ljen Javni poziv za poti­ca­nje podu­zet­niš­tva u kul­tur­nim i kre­ativ­nim indus­tri­ja­ma za 2020. godi­nu, koji je u novo­nas­ta­lim okol­nos­ti­ma COVID-19 poseb­no usmje­ren na aktiv­nos­ti pri­la­god­be pos­lov­nih mode­la pro­izvod­nje, dis­tri­bu­ci­je, dos­tup­nos­ti i pris­tu­pa kul­tur­no umjet­nič­kim sadr­ža­ji­ma. Pozivom su obu­hva­će­na podru­čja izved­be­nih umjet­nos­ti, knji­žev­no-nak­lad­nič­ke i knji­žar­ske dje­lat­nos­ti, vizu­al­ne umjet­nos­ti i audi­ovi­zu­al­ne dje­lat­nos­ti. Ukupni iznos sred­sta­va je 8 mili­ju­na kuna;
• Osigurat će se dodat­na sred­stva za dofi­nan­ci­ra­nje fil­mo­va koji mogu odmah kre­nu­ti u sni­ma­nje putem HAVC‑a, a u smis­lu osi­gu­ra­va­nja sred­sta­va potreb­nih za pri­dr­ža­va­nje Preporuka Hrvatskog zavo­da za jav­no zdravstvo;
• Ministarstvo kul­tu­re je u pro­ce­su dono­še­nja Programa dodje­le držav­nih pot­po­ra u svr­hu podr­ške podu­zet­ni­ci­ma u kul­tu­ri i kre­ativ­nim indus­tri­ja­ma i olak­ša­nje pris­tu­pa finan­ci­ra­nju kako bi se pobolj­ša­la lik­vid­nost MSP-ova čije je pos­lo­va­nje pogo­đe­no pos­lje­di­ca­ma pan­de­mi­je COVID-19.
• U tije­ku su kon­zul­ta­ci­je s orga­ni­za­to­ri­ma mani­fes­ta­ci­ja i fes­ti­va­la, kao i svim osta­lim koris­ni­ci­ma pot­po­ra Ministarstva kul­tu­re kako bi se odo­bri­li novi pro­gra­mi i pro­ra­ču­ni. U okvi­ru odo­bre­nih pro­gra­ma poti­če se anga­ži­ra­nje hrvat­skih umjet­ni­ka koji su zbog epi­de­mi­je mora­li obus­ta­vi­ti rad, odgo­di­ti ili otka­za­ti dogo­vo­re­ne programe;
• U tije­ku je ras­pra­va o mogu­ćim pro­du­lje­nim mje­ra­ma pot­po­re za one dje­lat­nos­ti koje se ne mogu pokre­nu­ti dok se ne uki­nu sva ogra­ni­če­nja, a tiču se prvens­tve­no izved­be­nih umjet­nos­ti i kino­pri­ka­zi­vač­ke djelatnosti.

Kako je epi­de­mi­olo­ška situ­aci­ja pos­ta­ja­la sve bolja, Ministarstvo je u dogo­vo­ru s Nacionalnim sto­že­rom civil­ne zašti­te, Hrvatskim zavo­dom za jav­no zdrav­s­tvo te osta­lim dioni­ci­ma u kul­tu­ri čiji je rad bio one­mo­gu­ćen radi uspos­ta­ve pre­ven­tiv­nih mje­ra, raz­ra­di­lo niz pre­po­ru­ka za obav­lja­nje umjet­nič­ke dje­lat­nos­ti što je pri­do­ni­je­lo pokre­ta­nju dije­la kul­tur­ne pro­izvod­nje, dis­tri­bu­ci­je i kori­šte­nju kul­tur­nih sadržaja.

Govoreći o pri­la­god­bi u novim okol­nos­ti­ma, minis­tri­ca je obraz­lo­ži­la i pre­po­ru­ke koji­ma se omo­gu­ća­va reali­za­ci­ja umjet­nič­kih izved­bi, kul­tur­nih pro­gra­ma i mani­fes­ta­ci­ja te pro­izvod­nje i sni­ma­nja sadr­ža­ja u skla­du s epi­de­mi­olo­škim mje­ra­ma. U okvi­ru popu­šta­nja mje­ra Vlada je doni­je­la odlu­ku da od 27. trav­nja mogu poče­ti radi­ti knjiž­ni­ce, knji­ža­re, muze­ji, arhi­vi, gale­ri­je, antik­va­ri­ja­ti i gale­ri­je. Od 11. svib­nja omo­gu­će­no je odr­ža­va­nje pro­ba u kazalištima.

Hrvatski zavod za jav­no zdrav­s­tvo 15. svib­nja obja­vio je Preporuke za sprje­ča­va­nje zara­ze boleš­ću COVID-19 tije­kom odr­ža­va­nja pro­fe­si­onal­nih umjet­nič­kih izved­bi, kul­tur­nih pro­gra­ma i mani­fes­ta­ci­ja te Preporuke za pro­izvod­nju i sni­ma­nje audi­ovi­zu­al­nih i glaz­be­nih sadr­ža­ja tije­kom epi­de­mi­je boles­ti COVID-19 koje omo­gu­ća­va­ju reali­za­ci­ju kul­tur­nih pro­gra­ma, izved­bi i sni­ma­nja u zatvo­re­nim i otvo­re­nim prostorima.

U stal­nim kon­zul­ta­ci­ja­ma s Nacionalnim stro­že­rom civil­ne zašti­te te putem kon­zul­ta­ci­ja i raz­mje­ne iskus­ta­va na europ­skoj razi­ni, Ministarstvo kul­tu­re će kao i do sada pra­ti­ti situ­aci­ju i reagi­ra­ti na nju, pru­ža­ju­ći podr­šku i osi­gu­ra­va­ju­ći pot­po­re umjet­ni­ci­ma kako lanac kul­tur­nih vri­jed­nos­ti ne bi bio prekinut.

Izvor

• Ministarstvo kulture RH